Tesla’nızın bataryası zamanla kapasite kaybeder; peki ne kadar kaybettiğini nasıl öğrenirsiniz?
Bataryalar zamanla kapasite kaybeder. Süreci yavaşlatmak mümkün olsa da kaçınılmazdır. Bu yüzden birkaç yıl sonra elektrikli aracınız, yeni halindeyken sunduğu menzili veremez. Tesla bataryası, 320.000 km sürüş sonrasında degradasyon nedeniyle yaklaşık %12 kapasite kaybeder.
Örneğin Model 3 için Tesla, 8 yıl ya da 193.000 km kullanımdan sonra %30’a varan kapasite kaybının normal olduğunu söylüyor. İlginçtir ki, batarya degradasyonunu takip etmeyi seven birçok kullanıcı var. İlk %5 kapasitenin oldukça hızlı kaybolduğunu söylüyor. Bazende bir buçuk yıl içinde, aracın kullanım şekline bağlı olarak ilk %5’in yok olduğunu not ediyor. Ancak, kalan %5’lik kaybın gerçekleşmesi en azından LFP batarya donanımı olmayan bir Tesla’da, çok daha uzun sürer.
Tesla’nın ne kadar kapasite kaybettiğini hesaplamak için bataryasının ne kadar enerji depolayabileceği bulunmalı. Bunu bataryanın resmi ilan edilen kapasitesiyle karşılaştırmalısınız. Tek sorun, Tesla’nın araçları için tam kilovat-saat değerini listelemeyen az sayıdaki üreticiden biri olmasıdır. Bu nedenle kapasiteyi listeleyen alternatif kaynaklar bulmanız gerekiyor.
Belirli bir Tesla batarya paketinin kapasitesini araştırırken, bazı kaynakların tampon dahil toplam (brüt) kapasiteyi söyler. Diğerlerinin ise yalnızca tamponu hariç tutan daha küçük kullanılabilir (net) kapasiteyi listelediğini unutmamakta fayda var. Örneğin, yeni 2024 Tesla Model 3 Uzun Menzil Çift Motor bataryasının brüt kapasitesi 78,1 kWh, net kapasitesi ise 75 kWh’dir. Bu da 3,1 kWh’lik bir tampon olduğu anlamına gelir.
Batarya Degradasyonunu Ölçme Yöntemleri
Peki batarya degradasyonunu nasıl hesaplarsınız? En basit yöntem, bataryayı belirli bir yüzdeye (örneğin %80 veya %100) şarj etmek ve menzil tahminini aracınız yeni halindeyken sunduğuyla karşılaştırmaktır. (bunu not ettiğinizi varsayarak). Ancak bu yalnızca kabaca ne kadar kapasite kaldığını gösterir; daha doğru sonuç almanın yolları vardır.
Daha hassas bir hesaplama yapmak için aracın enerji ekranındaki verilere başvurabilirsiniz. Bu ekran, aracın enerji tüketim grafiğini ve öngörülen menzilini gösterir. Bu iki değeri ve ekranın sağ üst köşesindeki şarj durumu yüzdesini kullanarak bataryanın hala ne kadar enerji tuttuğunu öğrenebilirsiniz. Bu sayede %100 şarja çıkmanıza gerek kalmaz.
Ortalama elektrik tüketimini (varsayılan olarak Wh/km cinsinden gösterilir). Öngörülen menzille çarptığınızda bataryada halihazırda bulunan kilovat-saat miktarını elde edersiniz. Ardından, şarj yüzdesini ondalık sayıya çevirirsiniz; örneğin %80, 0.8 olur. Son olarak, elde ettiğiniz kilovat-saat değerini bu ondalığa bölerek teorik tam şarjda bataryanın ne kadar kapasiteye sahip olduğunu yaklaşık olarak öğrenirsiniz.
TeslaFi gibi uygulamalar da aracınızın şarj istatistiklerini kaydeder; zaman içinde menzil kaybının nasıl etkilediğini görebilirsiniz. TeslaFi portalında, kullanıcıların ilk ve son %80’in üzerindeki şarj oturumlarını ve her birindeki öngörülen menzilleri inceleyebilirsiniz.
Hizmet Modu ile Ayrıntılı Batarya Sağlık Testi
Ayrıca Tesla’nızın ana ekranından Hizmet Modu’na (Service Mode) girerek batarya kapasitesini kontrol edebilirsiniz. Bunun için ekranın sol altındaki araç simgesine dokunun, ardından Yazılım (Software) bölümüne gidin. Ekrandaki model rozeti üzerinde parmağınızı basılı tutun; parola istemi çıkınca “service” yazın. Bu, Hizmet Modu’nu etkinleştirir.
Araç, bu işlemi yalnızca Tesla personelinin yapmasını önerir ve aracı sabit tutarken gerçekleştirilmesini söyler. Yine de kendiniz de yapabilirsiniz ve bu, batarya degradasyonunu kontrol etmek için en iyi yöntemdir. Hizmet Modu’na girdikten sonra Batarya (Battery) menüsüne, oradan da Yüksek Gerilim (High Voltage) seçeneğine dokunun. Hemen ardından batarya sağlık testini başlatın.
Batarya testini daha önce hiç çalıştırmadıysanız, bu ekrana ilk eriştiğinizde batarya sağlığının %100 olduğunu göreceksiniz. Oysa aracınız birkaç yıllık olabilir ve gerçekte kapasitesi azalmıştır. Testi başlatmak için, hala gösterge kolu bulunan Tesla modellerinde gösterge kolunu kullanmayı içeren üç komutu yerine getirmeniz gerekiyor. Ardından fren pedalına basmanız ve anahtar kartı aracın okuyabileceği bir noktaya yerleştirmeniz gerekir.
Aracın mevcut batarya sağlığını yansıtacak sonucu almak için Sağlık Testi (Health Test) düğmesine dokunun. Ekranda, şarj durumunun %50’nin altında olması ve aracın Seviye 2 şarj cihazına takılı olması gerektiğine dair bir uyarı çıkar. Testin tamamlanmasının 24 saate kadar sürebileceği söylenir. Bu süre içinde bataryanın tamamen boşalıp sonra tam şarj edileceği belirtilir. Bu, kullanılabilir kapasitenin doğru ölçümü için tek yoldur.
Testin başladığını, batarya soğutma fanları açıldığında anlarsınız; fanlar batarya tamamen boşalana dek yüksek hızda çalışır. Sonrasında aracı terk edip ertesi güne kadar testin tamamlanmasını beklersiniz. Ertesi gün, orijinal kapasitenizden ne kadar kaldığını gösteren bir yüzdelik değerle sonucu alırsınız.
Daha fazla bilgi edinmek için eğitim ve bilgilendirme sayfamızı ziyaret ediniz.
